Publishing contract: waar let je op als songwriter of producer?

Een publishing contract bepaalt wie er geld verdient aan jouw composities, en voor hoe lang. Of je nu een track produceert voor een label, toplines schrijft of samen in de studio zit met andere producers: zodra er een muziekuitgever aan tafel komt, teken je vaak voor jaren. Soms zelfs voor de volledige duur van het auteursrecht, dus tot 70 jaar na je overlijden. In dit artikel lees je wat een publishing deal is, welke soorten er zijn, welke clausules het verschil maken en wanneer je je contract beter eerst laat controleren.

Wat is een publishing contract?

Een publishing contract (ook wel publishing deal, uitgeefovereenkomst of muziekuitgaveovereenkomst) is een overeenkomst tussen een componist, tekstschrijver of producer en een muziekuitgever. Je draagt daarin je auteursrecht op je muziekwerken over aan de uitgever, of je geeft een (exclusieve) licentie. In ruil daarvoor exploiteert de uitgever je werk: hij registreert het, int royalty’s, zoekt sync-deals en koppelt je aan andere schrijvers.

Belangrijk om te weten: een publishing contract gaat over de compositie (melodie, akkoorden, tekst), niet over de opname. De opname, de master, valt onder je platencontract. Een track heeft dus twee rechtenstromen, en voor beide teken je vaak een apart contract. Wil je eerst de basis van music publishing begrijpen? Lees dan mijn uitleg over publishing en de rol van de muziekuitgever.

Soorten publishing deals

Niet elke publishing deal is hetzelfde. Hoeveel rechten je afstaat, verschilt sterk per type contract.

Exclusieve songwriter deal

Je tekent met een uitgever voor alles wat je tijdens de looptijd schrijft, vaak ook je bestaande catalogus. Daar staat meestal een voorschot tegenover. Dit type deal is het meest ingrijpend: je bent voor een periode aan één uitgever gebonden en de rechten blijven na afloop vaak nog jaren bij de uitgever.

Single song agreement

Je draagt de rechten op één of enkele specifieke werken over. In de dance-industrie komt dit veel voor: een label vraagt bij het uitbrengen van een release ook de publishing van die track. Klein contract, maar het kan om je belangrijkste track gaan.

Co-publishing deal

Jij en de uitgever worden samen eigenaar van de uitgeversrechten. Je ontvangt daardoor naast je schrijversaandeel ook een deel van het uitgeversaandeel. Voor schrijvers met een eigen catalogus en onderhandelingspositie is dit vaak een gunstigere structuur.

Administration deal

Je behoudt je rechten en de uitgever verzorgt alleen de administratie: registraties, inning en afrekening, tegen een percentage van de inkomsten. Dit is een interessante optie voor producers die zelf hun weg al kennen maar wereldwijde inning willen regelen.

Sub-publishing

Een uitgever laat zijn catalogus in een ander land beheren door een lokale uitgever. Als schrijver merk je dat vooral in je afrekeningen: elke tussenpartij neemt een deel, en royalty’s uit het buitenland kunnen daardoor flink krimpen.

Muziekuitgavefonds

Tot slot heb je een fondsovereenkomst. Dit is een soort samenwerking of joint venture met een grotere muziekuitgever. Het fonds is daarbinnen een soort apart account. De uitgever regelt vaak een deel van het netwerk en haar back-office en jij neemt als partner deel in het fonds, of je tekent als auteur. In dat laatste geval is er niet zoveel verschil met bovengenoemde overeenkomsten. Als partner is er een taakverdeling en split van de inkomsten die als je uitgever ontvangt.

Waar let je op in een publishing contract?

Een publishing deal oogt vaak standaard, maar de details bepalen hoeveel je overhoudt. Dit zijn de bepalingen die ik in de praktijk het vaakst moet aanpassen.

1. Overdracht of licentie: welke rechten geef je weg?

Kijk precies welke rechten je overdraagt, voor welke werken en voor welke exploitatievormen. Een overdracht van “alle rechten, wereldwijd, voor de volledige beschermingsduur” is iets heel anders dan een licentie voor vijf jaar. Let ook op toekomstige werken: een clausule waarin je alles wat je ooit nog schrijft overdraagt, zonder duidelijke termijn, kan onredelijk bezwarend zijn.

2. Looptijd en retentieperiode

Bij een songwriter deal zijn er vaak twee termijnen: de looptijd (hoe lang je nieuwe werken onder het contract vallen) en de retentieperiode (hoe lang de uitgever de rechten daarna nog houdt). Een looptijd van drie jaar met een retentieperiode voor de volledige beschermingsduur betekent in feite dat je die werken nooit meer terugkrijgt.

3. Voorschot en verrekening

Een voorschot (advance) is geen cadeau. Het is een voorschot op je toekomstige royalty’s en wordt daarmee verrekend (recoupment). Let op of de uitgever voorschotten mag verrekenen met inkomsten uit andere contracten (cross-collateralisation) en of je ook bij beëindiging iets moet terugbetalen.

4. Royalty’s en splits

Kijk per inkomstenbron wat je ontvangt: uitvoeringsrechten, mechanische rechten, sync, print en digitale exploitatie. Controleer ook of royalty’s worden berekend over wat de uitgever daadwerkelijk ontvangt (at source) of over wat er overblijft nadat sub-uitgevers hun deel hebben genomen. Dat verschil kan aanzienlijk zijn.

5. Registratie bij BumaStemra

Als lid van BumaStemra (of een buitenlandse collectieve beheersorganisatie) ontvang je je schrijversaandeel rechtstreeks. Het uitgeversaandeel gaat naar de uitgever. Controleer dat de uitgever je werken correct en tijdig registreert, met de juiste splits tussen alle co-writers. Fouten in registraties zijn een van de meest voorkomende oorzaken van gemiste inkomsten.

6. Sync en goedkeuringsrechten

Mag de uitgever jouw track zonder overleg in een reclame, game of politieke campagne laten gebruiken? Neem een goedkeuringsrecht op voor gevoelige vormen van gebruik en voor bewerkingen of vertalingen van je werk.

7. Exploitatieplicht en terugval van rechten

Een uitgever die rechten krijgt, moet er ook iets mee doen. Spreek af wat de uitgever concreet doet en wanneer rechten terugvallen naar jou: bijvoorbeeld als een werk binnen een bepaalde termijn niet is geëxploiteerd, bij faillissement van de uitgever of na afloop van de retentieperiode.

8. Afrekening en controle

Leg vast hoe vaak de uitgever afrekent, welke specificatie je krijgt en dat je de boeken mag laten controleren door een accountant. Zonder auditrecht kun je afrekeningen moeilijk betwisten.

9. Rechtskeuze en bevoegde rechter

Internationale uitgevers werken vaak met contracten onder Engels of Amerikaans recht. Dat betekent niet automatisch dat je de bescherming van het Nederlandse recht kwijt bent, maar het maakt procederen wel duurder en ingewikkelder. Laat dit punt altijd meewegen in de onderhandeling. Een uitwedstrijd voorkomen is doorgaans verstandig. Lees in dit artikel van Backstage Legal meer over de rechts- en forumkeuze.

Bescherming onder de Auteurswet

Sinds 2015 kent de Nederlandse Auteurswet een auteurscontractenrecht dat makers beschermt tegen oneerlijke contracten met exploitanten zoals muziekuitgevers. De belangrijkste regels op een rij:

• Schriftelijkheid: een overdracht van auteursrecht en een exclusieve licentie moeten schriftelijk worden vastgelegd en duidelijk omschrijven wat eronder valt.
• Billijke vergoeding: je hebt recht op een billijke vergoeding voor de exploitatie van je werk (art. 25c Aw).
• Bestsellerbepaling: wordt je track een onverwachte hit en is je vergoeding ernstig onevenredig, dan kun je een aanvullende vergoeding vragen (art. 25d Aw).
• Non-usus: exploiteert de uitgever je werk niet voldoende, dan kun je de overeenkomst onder voorwaarden ontbinden (art. 25e Aw).
• Onredelijk bezwarende bedingen kunnen worden vernietigd (art. 25f Aw).
• Informatieplicht: de uitgever (maar dit geldt ook voor een label of andere exploitant) moet je periodiek informeren over de exploitatie en de opbrengsten van je werk. Dit wordt ook wel de transparantieplicht genoemd.

Deze regels zijn dwingend recht en kunnen dus niet zomaar contractueel worden uitgesloten. Toch voorkomt een goed onderhandeld contract dat je ooit een beroep op deze regels hoeft te doen. Hoe lastig het kan worden als een uitgeefcontract geen duidelijke beëindigingsregeling bevat, bleek uit de zaak tussen Golden Earring en hun uitgever, die uiteindelijk tot aan de Hoge Raad werd uitgeprocedeerd (HR 7 juli 2017, ECLI:NL:HR:2017:1270).

Publishing in de dance-industrie: veelvoorkomende valkuilen

• Label wil ook je publishing. Veel dance-labels hebben een eigen publishing-tak en vragen bij een release ook de uitgeversrechten. Dat is onderhandelbaar, en het is geen vanzelfsprekendheid. Het is niet per se slecht. Voor wat hoort wat. Maar check wel goed of de twee rechten en contracten nog uit elkaar te houden zijn.
• Geen split sheet. Bij co-writes en collabs ontstaan geschillen vaak pas als een track succesvol wordt. Leg de verdeling direct na de sessie vast. 
• Ghost production. Als ghost producer draag je vaak alle rechten over. Zorg dat je vergoeding en eventuele royalty’s daar tegenover staan. Denk daarnaast aan registratie bij BumaStemra en soortgelijke partijen. 
• Samples en remixes. Een remix of edit van andermans werk raakt aan hun publishing. Regel toestemming en verdeling vooraf. Je bewerkt namelijk een compositie. Dit is anders met een cover; dat is een 1-op-1 uitvoering. Daarbij speelt het wel een rol hoe je die cover vervolgens exploiteert. Combineer je het met video? Dan heb je toestemming nodig voor die synchronisatie. Ook voor het gebruik van samples heb je meestal toestemming nodig.
• Engelstalige standaardcontracten. Een “standard publishing agreement” bestaat niet. Elk contract is onderhandelbaar.

Publishing contract laten controleren of opstellen

Als advocaat in het muziekrecht, en zelf afkomstig uit de dance-scene, help ik songwriters, producers, DJ’s, labels en uitgevers met hun publishing contracten. Ik controleer het contract dat je hebt ontvangen en vertel je in begrijpelijke taal wat er staat, wat ongebruikelijk is en waarover je kunt onderhandelen. Ik kan ook met de uitgever onderhandelen of een publishing contract op maat opstellen, bijvoorbeeld voor je eigen label of uitgeverij.

Belangrijk: ik ben geen muziekuitgever en heb geen belang bij welke deal je tekent. Mijn advies is onafhankelijk.

Wil je weten wat jouw publishing deal waard is? Bekijk mijn tarieven en werkwijze of neem contact op voor een vrijblijvende offerte.

Liever eerst zelf aan de slag?

Op Muziekcontracten.nl vind je modelcontracten en checklists.

Veelgestelde vragen over publishing contracten

Wat is het verschil tussen een publishing contract en een platencontract?

Een publishing contract gaat over de compositie (melodie, tekst en harmonie) en wordt gesloten met een muziekuitgever. Een platencontract gaat over de opname (de master) en wordt gesloten met een platenlabel. Een track heeft dus twee sets rechten die je los van elkaar kunt contracteren.

Heb ik een uitgever nodig als ik lid ben van BumaStemra?

Niet per se. Als lid van BumaStemra ontvang je je schrijversaandeel ook zonder uitgever. Een uitgever voegt vooral waarde toe als hij actief sync-deals, co-writes en internationale inning voor je regelt. Het gaat om een ander soort exploitatie: BumaStemra gaat niet actief de markt op met jouw muziek. Jouw muziekuitgever doet dit als het goed is wel. Daarnaast lopen de inkomstenstromen anders. Die moet je goed scheiden, anders loop je geld mis.

Hoe lang loopt een publishing contract gemiddeld?

Dat verschilt sterk. Een songwriter deal heeft vaak een looptijd van enkele jaren, met een retentieperiode die kan oplopen tot de volledige beschermingsduur van het auteursrecht. Een single song agreement geldt vaak voor de volledige beschermingsduur. Juist daarom loont onderhandelen over terugvalclausules.

Kan ik onder mijn publishing contract uit?

Dat hangt af van het contract en de omstandigheden. Denk aan een contractuele opzeggings- of terugvalregeling, ontbinding wegens onvoldoende exploitatie (non-usus) of vernietiging van onredelijk bezwarende bedingen op grond van de Auteurswet. Laat je hierover adviseren voordat je zelf stappen zet.

Moet ik een voorschot terugbetalen als mijn muziekwerk niets oplevert?

Meestal niet: een voorschot wordt in de regel alleen verrekend met toekomstige royalty’s. Maar sommige contracten bevatten een terugbetalingsverplichting, bijvoorbeeld bij voortijdige beëindiging of als je minder werken aanlevert dan afgesproken. Controleer dit dus altijd.

Wat kost het om een publishing contract te laten controleren?

Dat hangt af van de omvang en complexiteit van het contract. Vooraf ontvang je een vrijblijvende offerte, zodat je weet waar je aan toe bent. Bekijk mijn tarieven voor meer informatie.